Advertentie van Merck uit 1945: "Penicilline: een opmerkelijke nieuwe ontdekking”

Binnenin zat een glazen medicijnflesje met een zeer kostbare inhoud - 5,5 gram van een experimenteel bruin poeder, gekend onder de naam penicilline - de helft van de totale beschikbare hoeveelheid in de Verenigde staten in die periode.

In wat nu gekend is als het Yale New Haven Medical Center, wachtte een doodzieke jong vrouw, Anne Miller, op de levering van het flacon. Mevr. Miller was verpleegster, moeder en de echtgenote van het hoofd van het departement sport aan de universiteit van Yale. Zij was ziek geworden na een miskraam en werd in februari 1942 naar het ziekenhuis gebracht. In de loop van de daaropvolgende weken ging haar toestand zienderogen achteruit. Ze leed aan een streptokokkeninfectie - een veel voorkomende doodsoorzaak in die periode.

Toen de toestand van mevr. Miller bleef achteruitgaan en de familie bad om een mirakel, had ook haar huisarts, dr. John Bumstead, het gevoel dat hij alles had gedaan wat binnen zijn mogelijkheden lag om haar te helpen. Hij had haar verschillende medicijnen toegediend, maar steeds zonder succes. Februari ging voorbij, en in het midden van maart leek de zaak hopeloos en bereidde de familie van Anne zich voor op het ergste.

Dr. Fulton had reeds met verschillende prominente onderzoekers, aangenomen door de Amerikaanse en de Britse regeringen, samengewerkt om bacteriële infecties beter te leren begrijpen en behandelen. Zijn vriend en occasionele gast, Howard Florey, had in het Verenigd Koninkrijk een kleinschalig fermentatieproces voor penicilline opgezet en reisde heen en weer tussen zijn geboorteland en de Verenigde Staten om in de V.S. een productie op grote schaal te helpen opzetten.

Dr. Bumstead, die op de hoogte was van het onderzoek rond penicilline en van de connecties van dr. Fulton in het bijzonder, besprak met deze laatste zijn lange en tot zover vruchteloze pogingen om Mevr. Miller te genezen - en de mogelijke rol die penicilline hierin zou kunnen spelen. Opgewonden door het idee dat hij zou kunnen helpen bij een klinische test voor het experimentele medicijn, telefoneerde dr. Fulton vanuit zijn ziekbed de wereld rond om enkele grammen van dit middel te kunnen bemachtigen.

Hij kwam terecht bij dr. Randolph Major, hoofd van het Merck onderzoekslabo in Rahway, New Jersey, waar een klein staal penicilline reeds met succes was geproduceerd.

Doordat de oorlog, die zich in de hele wereld liet voelen, de nood aan een antibioticum zoals penicilline had verhoogd, vond dr. Major dat hij niet bevoegd was om het medicijn ter beschikking te stellen van dr. Fulton en dr. Bumstead. Nadat dr. Fulton verschillende mensen had kunnen contacteren die toezicht hielden op het penicillineproject voor de National Research Council in Washington, D.C., lukte het hem uiteindelijk om enkele grammen los te krijgen.

Toen de toestemming het labo van Merck in Rahway bereikte, werd binnen de kortste tijd een medicijnenflesje gevuld, zorgvuldig verpakt in het kleine pakje en klaargemaakt voor de reis van meer dan 150 km noordoostwaarts, naar New Haven.

Tegen die tijd was de toestand van mevr. Miller nog verder achteruit gegaan, met koortspieken van bijna 42 graden. Tegen de morgen van zaterdag 14 maart 1942 begon Anne Miller met tussenpozen het bewustzijn te verliezen. Volgens de dokters had ze nog maar enkele uren te leven.

Wanneer dr. Bumstead het pakje met de penicilline eindelijk in zijn handen hield, besefte hij dat hij geen enkele informatie had in verband met de toediening en de dosering van het experimentele medicijn. Omdat het medicijn nog nooit eerder werd toegediend in de V.S., en slechts enkele keren in Groot-Brittannië, was er zeer weinig gekend over het gebruik ervan. Daarom riep dr. Bumstead enkele van zijn collega's bij elkaar om de mogelijkheden voor de toediening te bespreken. Met de beste schattingen van de medische experts voor de dosering, kreeg mevr. Miller haar eerste injectie penicilline rond 15.30. Vier uur later was haar temperatuur gezakt tot 37,2 graden; om 4 uur zondagochtend was de koorts volledig verdwenen. Dankzij penicilline ontsnapte Anne Miller aan de dood en leefde ze nog 57 jaar.

De koortsgrafiek waarop de temperatuur van mevr. Miller in kaart werd gebracht sinds ze in het ziekenhuis werd opgenomen, begon steeds meer te lijken op de grafiek van de beste effectenbeurs. Tegen zondagmorgen leek haar grafiek echter op die van de beurscrash van 1929. Vandaag de dag is de grafiek te bezichtigen in het Smithsonian Institution.

In de jaren nadat de eerste dosis penicilline het labo van Merck had verlaten, kregen ontelbare mensen net als mevr. Miller de mogelijkheid om langer en gezonder te leven dankzij nieuwe en betere medicijnen. Het duurde niet lang voor penicilline werd aangevuld met generaties nieuwe en krachtigere antibiotica, waardoor er een spectaculaire vooruitgang werd gemaakt in de behandeling van ernstige infecties.