Impact van virus op maatschappij zonder vaccins
wordt duidelijk door coronacrisis

door Brecht Vanneste, Managing Director MSD België

Gepubliceerd in Trends op 17/04/20 : https://trends.knack.be/economie/coronacrisis-maakt-belang-van-vaccins-weer-duidelijk/article-opinion-1589491.html

Meer dan 140.000 doden wereldwijd, ongeveer 4,4 miljard mensen die thuis zitten en een economische crisis niet meer gezien sinds WO II. Het coronavirus zet onze planeet op z’n kop, ondanks de talrijke inspanningen op medisch vlak. We zitten allemaal thuis, in ons kot, en dat door een levensbedreigend virus.

Toch is het niet de eerste keer dat we geconfronteerd worden met een dodelijk virus.
Edward Jenner, die naam zegt u waarschijnlijk niets, maar toch wordt hij beschouwd als een van de personen die het meeste levens heeft gered dankzij zijn uitvinding: het smallpox vaccin tegen de pokken. Het was een van de meest levensbedreigende virusziekten die de mensheid ooit heeft gekend (niet te verwarren met water- of windpokken). Gemiddeld 3 op de 10 mensen die besmet werden met pokken, stierven eraan. Diegene die het overleefden, bleven achter met vaak ernstige littekens1. Alleen al in de 20e eeuw doodde het virus naar schatting meer dan 300 miljoen mensen wereldwijd. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voerde in de jaren ‘60 en ’70 een wereldwijde vaccinatiecampagne, waardoor het virus volledig werd uitgeroeid2.

Dankzij vaccinatie zijn vandaag ook andere ernstige infectieziekten sterk onderdrukt, zoals polio, mazelen, kinkhoest en bof. Vaccins zijn helaas het slachtoffer geworden van hun eigen successen. Mensen weten weinig of niets meer af van de pokken, laat staan van de vaccins die een halve eeuw geleden zo succesvol bleken. Niemand kan zich nog inbeelden hoe de wereld eruitzag voordat deze levensreddende inentingen beschikbaar waren...

Dit ‘collectief geheugenverlies’ leidde tot de opmars van anti-vaccinatiebewegingen die het belang van vaccinatie in twijfel trekken. De WHO beschouwt vaccinatietwijfel dan ook als één van de 10 grootste bedreigingen voor de volksgezondheid. Maar nu het coronavirus ons leven overneemt en on hold zet, wordt vaccinatie een stuk aantrekkelijker.

Momenteel zitten heel wat mensen te wachten op een Edward Jenner van onze tijd: een vaccin dat ons beschermt tegen COVID-19. Helaas is een vaccin niet gebruiksklaar op 1-2-3. Het wordt onderworpen aan strenge, complexe en langdurige processen. De ontwikkeling van een nieuw vaccin neemt gemiddeld 10 jaar in beslag3. De productietijd voor een vaccin kan tot twee jaar of meer bedragen, waarvan 70% van die tijd naar kwaliteitscontroles gaat. Om een volledige nieuwe productiefaciliteit te bouwen en hiervoor een licentie te verkrijgen is er gemiddeld 5 à 10 jaar nodig.

Gelukkig kunnen deze processen in dringende situaties versneld worden. Dat was onder andere het geval bij het ebolavaccin waar MSD aan meewerkte, maar kan ook nu in deze coronacrisis. Er wordt verwacht dat een vaccin tegen het coronavirus al over 18 maanden beschikbaar zal zijn, misschien iets vroeger, maar het kan ook langer duren. Het is cruciaal om in deze dringende situatie geen stappen over te slaan en de verschillende vaccins in ontwikkeling ook voldoende te testen op veiligheid en werkzaamheid.

Door de coronacrisis, wordt het besef van de gevaren van infectieziekten weer zeer reëel. Laten we dit momentum aangrijpen om het vertrouwen in vaccinatie verder te bevorderen. Samen met alle actoren in de gezondheidszorg kunnen we werken aan de herwaardering van preventieve maatregelen, zoals vaccinatie. Laten we de helden van vandaag niet vergeten morgen.

Referenties

Brecht Vanneste

AVP Managing Director MSD Belgium & Luxembourg